Fransa'da uzun süren evliliklerin ardından yaşanan boşanma davalarında dengeleme tazminatı (prestation compensatoire) önemli bir konudur. 01 bölgesinde yaşayan Türk bir çiftin 30 yıllık evlilik sonrası aldığı 20.000€ tazminat kararı üzerinden bu hakkın nasıl işlediğini inceleyelim.
Boşanma davalarında sıkça merak edilen konulardan biri, eşlerden birinin diğerine ödediği tazminat miktarlarıdır. Fransa Medeni Kanunu'nda yer alan "Dengeleme Tazminatı" (Prestation Compensatoire), boşanma sonrası eşler arasındaki yaşam koşulları farkını dengelemeyi amaçlar. Bu tazminat, özellikle uzun süreli evliliklerde ve eşlerden birinin kariyerini aileye adaması durumlarında önem kazanır.
Bu karmaşık konuyu daha iyi anlamak için, Fransa'nın 01 bölgesinde yaşayan Türk bir çiftin boşanma davasını örnek olarak ele alalım. Çift, 19 yaşında evlenmiş, 5 çocukları olmuş ve 30 yıl evli kaldıktan sonra boşanmaya karar vermiştir. Boşanma talebi kadın tarafından yapılmıştır.
Boşanma gerekçesi olarak "evlilik bağının kesin olarak kopması" (Altération définitive du lien conjugal) gösterilmiştir. Fransız Medeni Kanunu'na göre, eşlerin en az bir yıl ayrı yaşamış olması bu durum için yeterli bir sebep olarak kabul edilir ve bu gerekçeyle boşanma davası açılabilir. Fransa'daki boşanma prosedürleri hakkında daha fazla bilgiye Service-Public.fr adresinden ulaşabilirsiniz.
Davanın asıl konusu, Fransız Medeni Kanunu'nda önemli bir yer tutan dengeleme tazminatı, yani "Prestation Compensatoire" idi. Bu tazminatın amacı, boşanma sonrasında eşler arasında oluşabilecek yaşam standardı farkını telafi etmek ve dengelemektir. Bu hakkın detaylarını Service-Public.fr üzerinden inceleyebilirsiniz.
Hakim, dengeleme tazminatı miktarını belirlerken çeşitli faktörleri göz önünde bulundurur. Bunlar arasında:
Prestation compensatoire
Fransa'da dengeleme tazminatı (prestation compensatoire) hakkında detaylı bilgi.
Kaynağı GörüntülePension alimentaire
Fransa'da çocuk nafakası (pension alimentaire) hakkında detaylı bilgi.
Kaynağı Görüntüleyer alır.
Davamızdaki kadının durumu ise şu şekildedir: Temizlik işinde çalışmış ancak sağlık sorunları nedeniyle bu işte çalışamaz hale gelmiştir. Yeni bir iş arayışında olan kadın, bu süreçte RSA (Aktif Dayanışma Geliri) ve konut yardımı almaktadır ve ayrıca kira borcu bulunmaktadır. Özellikle dikkat çeken nokta, kadının 5 çocuğunu büyütmek için 23 yıl boyunca çalışmamış olmasıdır. Bu koşullar altında kadın, 20.000€ dengeleme tazminatı talep etmiştir.
Erkeğin durumu ise biraz farklıdır. Kendisi bir avukat tutmamış ve gelir detaylarını mahkemeye sunmamıştır. Ancak mahkeme, vergi kayıtlarını inceleyerek erkeğin aylık gelirini genellikle 1.500 ila 1.800€ arasında tespit etmiştir.
Mahkeme, kadının 20 yılını çocuklarına adaması, kariyerinin kesintiye uğraması ve erkeğin düzenli bir gelire sahip olması nedeniyle eşler arasında belirgin bir dengesizlik olduğuna karar vermiştir. Bu dengesizliği gidermek amacıyla mahkeme, kadına 20.000€ dengeleme tazminatının toplu (Kapital) olarak ödenmesine hükmetmiştir.
Ayrıca, 15 yaşındaki çocuk için de aylık 300€ nafaka (pension alimentaire) ödenmesine karar verilmiştir. Çocuk nafakası (pension alimentaire) hakkında detaylı bilgiye Service-Public.fr adresinden ulaşabilirsiniz.
Fransa'da uzun süren evliliklerde, özellikle çocukların bakımı için yapılan kariyer fedakarlıkları ve boşanma sonrası ortaya çıkan gelir dengesizlikleri gibi durumlarda, mağdur tarafın bu türden bir tazminat hakkı doğmaktadır. Bu örnek, Fransa'da yaşayan Türk vatandaşlarının da yasal haklarını bilmeleri ve gerektiğinde bu hakları kullanmaları açısından yol gösterici niteliktedir.
